Według Johns Hopkins Medical Center, dorosłe kobiety powinny poddawać się samobadaniu co najmniej raz w miesiącu.
40%
Czterdzieści procent zdiagnozowanych przypadków raka piersi zostało wykrytych przez kobiety, które same poczuły guzek, dlatego nawyk samobadania jest tak ważny.
Mammografia wykryje guzek, jeszcze zanim go zauważysz. Natomiast samokontrola pomoże Ci zapoznać się z wyglądem i anatomią piersi, dzięki czemu możesz szybciej udać się do lekarza, gdy tylko zauważysz jakiekolwiek zmiany.
Kolistymi ruchami, używając palców, poruszaj dłonią. Zacznij od brodawki, w kierunku na zewnątrz. Sprawdzaj w ten sposób całą pierś, aż do pach.
Co miesiąc badaj obie piersi pod kątem grudek, zgrubień lub stwardnień.
Jeśli zauważysz coś niepokojącego, skontaktuj się z lekarzem.
Sprawdź wygląd piersi wizualnie, najpierw trzymając ręce prosto, po bokach ciała. Następnie unieś ręce nad głowę.
Zwróć uwagę, czy nastąpiła zmiana konturu piersi np. obrzęk, zagłębienie skóry lub zmiana w sutkach. Następnie połóż dłonie na biodrach i wywieraj silny nacisk, aby napiąć mięśnie klatki piersiowej.
Lewa i prawa pierś, u zdecydowanej większości kobiet, nie będą dokładnie takie same. Szukaj depresji (wgłębień), zmarszczek lub jakiejkolwiek innej zmiany po jednej stronie.
Podczas leżenia, tkanka piersi „rozprzestrzenia się”, to zmienia jej konsystencję oraz lokalizację ewentualnych zmian. Dlatego ważne jest, aby badać piersi również w pozycji leżącej. Połóż się na boku, na którym będziesz badać pierś. Aby zbadać lewą pierś, umieść poduszkę pod lewym ramieniem i unieś lewą rękę. Prawą ręką delikatnie przesuwaj palcami dłoni po lewej piersi. Wykonuj małe, okrągłe ruchy, ponownie zaczynając od brodawki w kierunku na zewnątrz, tak aby sprawdzić cały obszar: od piersi aż do pachy.
Podczas samobadania zastosuj lekki, średni i mocny nacisk. Ściśnij sutek pod kątem pojawienia się wydzieliny i sprawdź, czy w piersiach nie ma grudek lub twardych obszarów. Aby zbadać prawą pierś, odwróć się na drugi bok i powtórz odpowiednio zalecone wyżej czynności.
Mammografia może wykryć guzy, zanim sama je odnajdziesz, dlatego to badanie jest niezwykle ważne. Łącząc samokontrolę z regularną opieką medyczną, kobiety łatwiej dostrzegają, jaki wygląd piersi jest dla nich „normalny”, dzięki temu mogą szybciej zgłosić się do lekarza, gdy dostrzegą niepokojące zmiany.
Jeśli znajdziesz guzek, umów się na wizytę u lekarza, ale nie panikuj - 8 na 10 guzów to nie rak.
Pamiętaj, jeśli zauważysz jakiekolwiek zmiany, skontaktuj się z lekarzem.
Badanie piersi w klinice jest wykonywane przez pracownika służby zdrowia przeszkolonego w zakresie rozpoznawania różnych nieprawidłowości i znaków ostrzegawczych. Jest to badanie obrazowe, które na corocznym badaniu prawdopodobnie przeprowadzi Twój lekarz rodzinny lub ginekolog. Natomiast samobadaniem jest czynnością, którą kobiety powinny wykonywać co miesiąc.
Za pomocą palców dłoni lekarz zbada całą pierś, pachę i obojczyk, aby sprawdzić, czy w badanym obszarze nie ma żadnych guzków lub nieprawidłowości.
Warto zaznaczyć, że wiele kobiet, zwłaszcza przed menopauzą, posiada tkankę piersiową ze „stwardniałymi zrogowaceniami” i wyczuwalnymi nieprawidłowościami w piersi, to stan zwany włóknisto-torbielowatym, który występuje z powodu nadmiernego wzrostu tkanki włóknistej w piersi. W związku z tym, lekarz może chcieć dokładniej zbadać dany obszar, ale nie ma to związku z rakiem piersi.
Podejrzany guzek - taki, jakiego szuka lekarz - jest zwykle wielkości ziarnka grochu.
Twój lekarz sprawdzi również węzły chłonne w pobliżu piersi, aby skontrolować, czy są powiększone.
W przypadku wykrycia guza lekarz sprawdzi jego rozmiar, kształt i teksturę. Łagodne guzki zwykle różnią się od guzów złośliwych (nowotworów), ale w celu uzyskania właściwej diagnozy wszystkie guzki muszą zostać zbadane.
Warto zauważyć, że miękkie, gładkie, zaokrąglone i ruchome grudki mogą być zmianą łagodną, ale mogą być również cystami (kieszeniami wypełnionymi płynem), które w większości przypadków są również łagodne.
Twardy i dziwnie ukształtowany guzek, który wydaje się być bardzo utrwalony, z większym prawdopodobieństwem może być zmianą złośliwą. Jednakże dokładna diagnoza jest możliwa zawsze w wyniku przeprowadzonych badań.
Jest niezwykle ważne z uwagi na możliwość wczesnego wykrycia raka piersi.
Większość guzków jest wykrywana podczas samobadania. Lecz to lekarz zawsze musi skontrolować zgłaszane obawy i przeanalizować wyniki badań, ponieważ może dostrzec te zmiany, których pacjentka sama by nie zauważyła.
Każdy powinien wiedzieć, jakie są objawy i oznaki występowania raka piersi. W przypadku zauważenia nieprawidłowości należy zgłosić się do lekarza.
Wykonując comiesięczne samobadanie, będziesz w stanie łatwiej zidentyfikować wszelkie zmiany występujące w Twoich piersiach.
Pamiętaj, aby skontaktować się z lekarzem, jeśli zauważysz coś niezwykłego.
Tkliwość lub zgrubienie brodawki sutkowej, pod pachą lub w jej pobliżu.
Zmiana tekstury skóry lub rozszerzenie porów piersi.(niektórzy opisują to jako teksturę pomarańczy)
Guz w piersi.(należy pamiętać, że każdy guzek należy zbadać, ale nie zawsze jest to rak)
Niewyjaśniona zmiana rozmiaru lub kształtu piersi.
Depresja (wgłębienie) w dowolnym obszarze piersi.
Niewyjaśniony obrzęk piersi.(szczególnie z jednej strony)
Niewyjaśniony skurcz piersi.(szczególnie z jednej strony)
Niedawna asymetria piersi.(to normalne, że jedna pierś jest większa od drugiej, ale ważne jest, aby zbadać, czy ta różnica jest od niedawna)
Sutek lekko odwrócony lub skierowany do wewnątrz.
Łuszcząca się, czerwona, opuchnięta brodawka, otoczka lub skóra piersi.
Wyciek mleka (gdy kobieta nie karmi piersią) powinien zostać zbadany przez lekarza, nawet jeśli nie jest to bezpośrednio związane z rakiem piersi.
Te objawy z reguły nie są objawem występowania raka, ale każdy z nich należy natychmiast zbadać.
Jeśli wystąpi którykolwiek z tych objawów, należy skontaktować się z lekarzem w celu zdiagnozowania i leczenia powstałego problemu.
Chociaż nie ma powodu do zmartwień, rutynowe kontrole są zawsze ważne. Twój lekarz będzie w stanie zidentyfikować zmiany w piersi, zanim Ty cokolwiek zauważysz.
Podczas wizyty lekarz zapyta o historię osobistą i rodzinną oraz przeprowadzi badania fizykalne. Ponadto, lekarz może zlecić badania obrazowe, takie jak mammografia.
Pamiętaj, że wczesne wykrycie raka daje duże szanse na skuteczne leczenie.
Kiedy rak piersi zostanie wcześnie wykryty i zlokalizowany, współczynnik przeżycia przy odpowiednim leczeniu jest bliski 100%.
Harmonogram wykrywania to: wykonywanie miesięcznych, samodzielnych badań piersi, regularne badania lekarskie i stosowanie się do zaleceń lekarza dotyczących mammografii (będą one bezpośrednio związane z Twoim wiekiem i historią choroby).
Tylko niewielki procent grudek w piersi oznacza raka.
Jeśli jednak wyczujesz guzek lub zauważysz jakąkolwiek zmianę w tkance piersi, nie powinnaś tego ignorować. To bardzo ważne, aby zgłosić się do lekarza. Prawdopodobnie zleci on badania obrazowe, aby określić charakter zmiany.
Kontroluj swoje zdrowie, wykonuj rutynowe samobadanie, bądź w kontakcie na stałe ze swoim lekarzem, wykonuj coroczne badania oraz mammografię.
Nie możesz zarazić się, ani przekazać go komuś innemu.
Rak piersi jest wynikiem niekontrolowanego wzrostu komórek, które rozwijały się w wyniku mutacji, i które zaczynają rozprzestrzeniać się w tkance piersi.
Możesz jednak zmniejszyć ryzyko zachorowania na raka, prowadząc zdrowy tryb życia, zwracając uwagę na czynniki ryzyka i przestrzegając planu wczesnego wykrywania, tak aby zdiagnozować ewentualne zmiany w początkowym stadium.
Wręcz przeciwnie. Każdego roku diagnozuje się raka u około 2190 mężczyzn, a 410 z nich umiera.
Chociaż jest to bardzo niewielki odsetek, mężczyźni również powinni okresowo wykonywać samobadanie i zgłaszać się do lekarza w przypadku zaobserwowania jakichkolwiek nieprawidłowości. Rak piersi u mężczyzn jest często wykrywany jako twardy guzek poniżej brodawki lub otoczki. Współczynnik umieralności jest wyższy w przypadku mężczyzn. Głównie z powodu braku informacji o konieczności badań, prowadzi to do opóźnień w leczeniu.
Kobiety z historią rodzinną należą do grupy ryzyka. Jednak większość zachorowań na raka piersi nie ma historii rodzinnej. Statystycznie tylko 10% chorych kobiet ma w rodzinie przypadek występowania raka.
Według National Cancer Institute (NCI) nie istnieją wystarczające dowody łączące stosowanie dezodorantów lub antyperspirantów z rakiem piersi.
Mammografia, czyli prześwietlenie piersi, pozostaje złotą zasadą wczesnego wykrywania raka piersi.
Według National Cancer Institute kompresja piersi podczas mammografii nie może powodować rozsiewu raka. „Korzyści z mammografii prawie zawsze przeważają nad szkodliwym czynnikami wynikającymi z narażenia na promieniowanie. Mammogramy wymagają niewielkich dawek promieniowania, więc ryzyko uszkodzenia jest bardzo niskie.” Standardowe zalecenie corocznych mammografii u kobiet, to rozpoczęcie badań w wieku 40 lat. Pamiętaj jednak, aby swoje decyzje opierać na zaleceniach lekarza, konsultuj z nim swoje wszelkie wątpliwości.
Ćwiczenia wzmacniają układ odpornościowy i pomagają utrzymać prawidłową wagę. Kilka godzin ćwiczeń (nawet mniej niż 3 godziny tygodniowo lub 30 minut dziennie), może w konsekwencji zmniejszyć ryzyko zachorowania na raka piersi. Nie oznacza to jednak, że musisz koniecznie iść na siłownię, wystarczą proste czynności, jak np. szybki spacer.
Pożywna, niskotłuszczowa dieta (30 gramów lub mniej), bogata w owoce i warzywa, może zmniejszyć ryzyko zachorowania na raka piersi. Natomiast dieta wysokotłuszczowa jest czynnikiem zwiększającym ryzyko (za jej sprawą następuje podwyższenie estrogenu, który może napędzać wzrost guza).
Palenie lub mimowolne wdychanie dymu jest potwierdzonym czynnikiem podwyższającym ryzyko zachorowania na wiele rodzajów raka. Badania przeprowadzone w 2012 roku potwierdziły, że palenie przyczynia się do rozwoju raka piersi.
Jeśli jesteś palaczem, skorzystaj z programu antynikotynowego. Gdy rzucisz palenie, z każdym dniem zaczniesz podążać w kierunku zdrowszego życia. Pamiętaj, że palenie także bezpośrednio przyczynia się do powstawania chorób wieńcowych oraz chorób płuc.
Umiar w zażywaniu alkoholu jest wskazany. Nawet jeden drink dziennie wystarczy, aby zwiększyć ryzyko zachorowania na raka piersi. Picie większej ilości alkoholu podwyższy to ryzyko (niezależnie od źródła alkoholu: wino, piwo czy jakikolwiek inny rodzaj). Alkohol zwiększa również poziom estrogenu we krwi. Nie występują jednak badania określające proporcje spożytego alkoholu, co do wzrostu ryzyka. W niektórych przypadkach wypicie kieliszka wina może przynosić korzyść sercu. Jeśli spożywasz alkohol, zasięgnij opinii lekarza w tej kwestii.
Istnieje zwiększone ryzyko zachorowania na raka piersi u kobiet, które stosowały środki antykoncepcyjne przez ponad 5 lat. Jednak ze względu na niską zawartość hormonów w obecnie stosowanych tabletkach, ryzyko to jest stosunkowo niskie. Aczkolwiek, jeśli młoda kobieta ma w rodzinie silną historię występowania raka piersi, ginekolog może zalecić przerwę w zażywaniu tabletek antykoncepcyjnych na 1 rok, a następnie wznowić ich stosowanie na kolejne 5 lat. Chociaż nie ma badań, które potwierdzałyby znaczenie tych praktyk, powtarzają się one wśród lekarzy.
Tak, istnieje. Takie terapie znalazły się na liście czynników rakotwórczych American Cancer Society na początku 2000 r. Zaleca się, aby kobiety w grupie ryzyka nie stosowały takich terapii w trakcie menopauzy, lecz aby szukały alternatyw.
Wykonuj samobadanie piersi raz w miesiącu. Poszukaj zmian w tkance piersi, w ich rozmiarze, pod kątem występowania grudek, zagłębień i zmarszczek, odwrócenia brodawek, pojawienia się zaczerwienienia lub łuszczenia się brodawki, otoczki lub wydzieliny z sutków.
Jeśli zauważysz guzek w piersi, jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem. Chociaż 8 na 10 guzków jest łagodnych, wszystkie wymagają badania w celu potwierdzenia czy są to zmiany nowotworowe czy nie.
Kobiety powinny wykonywać samobadanie w 7-10 dniu po rozpoczęciu miesiączki, czyli wtedy, kiedy piersi są najbardziej wrażliwe i „grudkowate”. Na samobadanie wybierz ten sam dzień miesiąca (na przykład każdego pierwszego dnia) i zaznacz go w kalendarzu, aby zapamiętać, że to samo badanie powinnaś wykonać w następnym miesiącu. Zwróć uwagę, czy nastąpiły jakiekolwiek zmiany w stosunku do poprzedniej samokontroli. Pamiętaj, że często zdarza się, że piersi są nierówne. Każda kobieta powinna znać swoje piersi. Jeśli masz problem z zapamiętywaniem, narysuj schemat guzków, rowków i wszelkich innych zmian, które należy sprawdzić w następnym miesiącu. Wykonywanie więcej niż jednego samobadania w miesiącu nie przyniesie miarodajnych wniosków. Wyniki mogą się również różnić w zależności od dnia cyklu miesiączkowego.
Chociaż kobiety z historią rodzinną są w grupie ryzyka, to u większości kobiet, które zachorowały, nie występowała ta zależność. Statystycznie tylko 5–10% kobiet, u których zdiagnozowano raka piersi, posiada historię choroby w rodzinie.
Badanie mammograficzne powoduje ucisk piersi, może to sprawiać niewielki dyskomfort. Bardziej wrażliwe pacjentki, powinny zaplanować badanie na tydzień po wystąpieniu miesiączki, kiedy piersi są mniej tkliwe. Aby zmniejszyć ból, lekarz może przepisać lek przeciwbólowy na godzinę przed mammografią.
Ryzyko to zwiększa się u kobiet, które rozpoczęły cykl menstruacyjny przed 12. rokiem życia, posiadającym dzieci po 30. roku życia lub z menopauzą po 55. roku życia. Badania pokazują, że liczba cykli menstruacyjnych, które kobieta przechodzi w ciągu swojego życia, ma także wpływ.
Do lekarza należy zgłaszać się co rok. Jeśli przed zaplanowaną wizytą pojawią się nietypowe objawy lub zauważysz zmiany w piersiach, nie wahaj się i natychmiast udaj się do lekarza.
W 2012 roku niektóre badania udowodniły, że czynniki, takie jak traumatyczne wydarzenia, mogą wpływać na układ odpornościowy, co z kolei otwiera drzwi do rozwoju komórek rakowych. Z obserwacji wynika, że problemem nie jest samo traumatyczne wydarzenie, które miało miejsce, lecz to, jak dana osoba na nie zareagowała. Dlatego ważne jest, aby utrzymywać poziom stresu pod kontrolą.
Jedna na 8 kobiet * na którymś etapie życia zachoruje na raka piersi. Choroba w równym stopniu dotyka kobiety, bez względu na klasę społeczną czy wykształcenie – rak traktuje wszystkich w ten sam sposób.
* Źródło: National Breast Cancer Foundation Inc.